Witlof met ham en kaas uit de oven is een heerlijke Hollandse klassieker die doet denken aan de vertrouwde maaltijden van vroeger. Zachte witlofstronken worden omwikkeld met gekookte ham, overgoten met zelfgemaakte kaassaus en goudbruin gebakken in de oven. Deze witlof met ham en kaas combineert de licht bittere smaak van witlof met hartige ham en romige Goudse kaas. Het resultaat is een warme, smaakvolle ovenschotel met een heerlijk gegratineerd korstje. Met dit ouderwetse witlof uit de oven recept maak je een compleet groentegerecht voor vier personen. De bereiding is eenvoudig en het geheim zit vooral in het goed laten uitlekken van de witlof en het maken van een gladde, romige kaassaus.

Receptinformatie

• Porties: 4 personen
• Totale bereidingstijd: ongeveer 50 minuten volgens het recept; houd rekening met enige overlap tussen de voorbereidingsstappen
• Kooktijd witlof: 10–12 minuten
• Uitlektijd: minimaal 10 minuten
• Oventijd: ongeveer 25 minuten
• Oventemperatuur: 200 °C boven- en onderwarmte of 180 °C hetelucht
• Rusttijd na het bakken: 5 minuten
• Keuken: Hollands, Nederlands
• Moeilijkheid: Eenvoudig

Ingrediënten voor 4 personen

Voor de witlofrolletjes

• 8 middelgrote stronken witlof
• 8 grote plakken gekookte ham
• Een beetje boter voor de ovenschaal

Voor de romige kaassaus

• 150 g geraspte belegen Goudse kaas
• 30 g ongezouten roomboter
• 30 g bloem
• 350 ml melk
• 1 theelepel mosterd
• Een snufje nootmuskaat
• Zwarte peper, naar smaak
• Zout, naar smaak

Bereidingswijze: witlof met ham en kaas maken

1. Verwarm de oven voor en bereid de ovenschaal.

Verwarm de oven voor op 200 °C boven- en onderwarmte of 180 °C hetelucht. Vet een ruime ovenschaal licht in met boter. Kies een schaal waarin de acht witlofstronken naast elkaar passen. Zo worden de rolletjes gelijkmatig verwarmd en krijgt de bovenkant een mooie goudbruine kaaskorst.

2. Maak de witlofstronken schoon.

Verwijder eventuele beschadigde buitenste bladeren van de witlof. Snijd een dun plakje van de onderkant af, maar laat de stronken verder heel. Snijd niet te veel weg, want dan kunnen de bladeren tijdens het koken uit elkaar vallen. Gebruik bij voorkeur stronken van ongeveer dezelfde grootte, zodat ze gelijkmatig gaar worden.

3. Kook de witlof bijna gaar.

Breng een ruime pan water met een beetje zout aan de kook. Leg de witlofstronken voorzichtig in het water en laat ze ongeveer 10–12 minuten op laag vuur koken. De precieze tijd hangt af van de dikte. De witlof moet bijna gaar zijn, maar nog stevig genoeg blijven om in een plak ham te rollen.

4. Laat de witlof zorgvuldig uitlekken.

Haal de witlof uit de pan en laat de stronken minimaal 10 minuten uitlekken in een vergiet. Druk daarna voorzichtig overtollig vocht eruit en dep ze droog met keukenpapier. Dit is een belangrijke stap voor witlof met ham en kaas zonder waterige saus. Verwijder eventueel een klein stukje van de harde kern, zonder de stronken uit elkaar te halen.

5. Maak een lichte roux voor de kaassaus.

Smelt ondertussen de 30 g roomboter in een steelpan op laag vuur. Voeg de bloem toe en roer goed totdat een glad mengsel ontstaat. Laat ongeveer 2 minuten zachtjes garen terwijl je blijft roeren. Zorg dat de bloem niet bruin wordt. Deze lichte roux vormt de basis van de romige saus die straks over de witlofrolletjes gaat.

6. Bereid de romige Goudse kaassaus.

Voeg de melk beetje bij beetje toe aan de roux. Klop het mengsel telkens glad voordat je meer melk toevoegt. Laat de saus vervolgens 3–5 minuten zachtjes koken totdat hij mooi gebonden is. Roer de mosterd en 75 g van de geraspte Goudse kaas erdoor. Breng op smaak met nootmuskaat, zwarte peper en eventueel een beetje zout. Proef eerst, want de kaas en ham bevatten al zout.

7. Wikkel de witlof in de ham.

Leg een plak gekookte ham op een schoon werkvlak en plaats er een goed uitgelekte witlofstronk op. Rol de ham stevig om de witlof heen en leg het rolletje met de naad naar beneden in de ingevette ovenschaal. Herhaal dit met de overige zeven stronken. Leg alle witlofrolletjes met ham netjes naast elkaar.

8. Verdeel de kaassaus en geraspte kaas erover.

Schenk de warme kaassaus gelijkmatig over de acht witlofrolletjes. Zorg dat de bovenkanten goed bedekt zijn, zodat ze tijdens het bakken niet uitdrogen. Strooi vervolgens de resterende 75 g geraspte belegen Goudse kaas over de schaal. Deze laatste kaaslaag zorgt straks voor het heerlijke goudbruine korstje.

9. Gratineer de witlof in de oven.

Zet de ovenschaal ongeveer 25 minuten in het midden van de voorverwarmde oven. De witlof met ham en kaas uit de oven is klaar wanneer de saus zachtjes borrelt en de bovenkant goudbruin is. Wordt de kaas te snel donker, dek de schaal dan losjes af met aluminiumfolie. Laat het gerecht na het bakken ongeveer 5 minuten staan en serveer de rolletjes met een royale lepel kaassaus.

Waarom deze Hollandse witlofschotel zo lekker is

De combinatie van witlof, ham en kaas is al jarenlang geliefd in de Nederlandse keuken. Witlof heeft van nature een licht bittere smaak, terwijl de gekookte ham en belegen Goudse kaas juist hartige en volle smaken toevoegen.

De romige saus maakt het gerecht zacht en brengt de ingrediënten samen. Door de schotel in de oven te gratineren ontstaat bovendien een heerlijk goudbruin kaaslaagje.

Het geheim van witlof zonder waterige kaassaus

Bij witlof uit de oven met kaassaus is vocht de grootste uitdaging. Witlof bevat veel water en geeft dit tijdens het koken af. Daarom is het belangrijk om de gekookte stronken minstens 10 minuten te laten uitlekken.

Druk daarna voorzichtig overtollig vocht eruit. Gebruik daarnaast een goed gebonden kaassaus, zodat de ovenschotel mooi romig blijft en niet te dun wordt.

Tips van oma voor de lekkerste witlof met ham en kaas

• Kies gelijke stronken: Zo wordt de witlof ongeveer tegelijk gaar.
• Kook niet te lang: De witlof moet nog stevig genoeg zijn om op te rollen.
• Laat goed uitlekken: Dit voorkomt overtollig vocht in de ovenschaal.
• Voeg melk geleidelijk toe: Zo maak je een gladde saus zonder klontjes.
• Gebruik belegen Goudse kaas: Deze geeft een volle, hartige smaak.
• Proef voor het zouten: De ham en kaas bevatten al zout.
• Dek zo nodig af: Aluminiumfolie voorkomt dat de bovenkant te donker wordt.

Lekkere variaties op witlof uit de oven

Met extra mosterd: Voeg eventueel een klein beetje extra mosterd toe aan de saus voor een iets pittigere smaak.

Met extra nootmuskaat: Een klein snufje extra nootmuskaat geeft de romige kaassaus een warme, kruidige toets.

Met aardappelpuree: Serveer de witlofrolletjes eventueel met romige aardappelpuree. Dat past uitstekend bij de hartige kaassaus.

Witlof met ham en kaas bewaren en opwarmen

In de koelkast: Laat restjes snel afkoelen en bewaar ze afgedekt maximaal twee dagen in de koelkast.

Opwarmen: Verwarm de witlofrolletjes afgedekt in de oven totdat ze volledig door en door heet zijn. Verwijder eventueel aan het einde de folie om de kaas weer iets te laten kleuren.

Vooraf bereiden: Je kunt de witlof alvast koken, laten uitlekken en in ham rollen. Bewaar gekoeld en voeg de kaassaus toe voordat je de schotel afbakt.

Veelgestelde vragen over witlof met ham en kaas

Hoe lang moet witlof met ham en kaas in de oven?

Bak de voorbereide witlofrolletjes ongeveer 25 minuten op 200 °C, of 180 °C hetelucht, totdat de saus borrelt en de kaas goudbruin is.

Moet je witlof eerst koken voordat hij de oven ingaat?

Ja, in dit recept kook je de witlof eerst 10–12 minuten. Zo wordt hij bijna gaar voordat je hem in ham rolt en gratineert.

Hoe voorkom je dat witlof uit de oven waterig wordt?

Laat de gekookte witlof minstens 10 minuten uitlekken, druk voorzichtig vocht eruit en dep de stronken droog voordat je ze in ham wikkelt.

Welke kaas gebruik je voor witlof met ham en kaas?

Belegen Goudse kaas is een uitstekende keuze. Hij geeft de saus een volle smaak en zorgt voor een mooie gegratineerde bovenkant.

Waarom krijg ik klontjes in mijn kaassaus?

Klontjes ontstaan vaak wanneer de melk te snel aan de roux wordt toegevoegd. Schenk de melk in kleine hoeveelheden erbij en klop steeds glad.

Kun je witlof met ham en kaas een dag van tevoren maken?

Ja. Je kunt de witlof vooraf koken en in ham rollen. Bewaar alles gekoeld en bak de schotel met de kaassaus bij voorkeur vlak voor het serveren.